استئوپروز یا پوكي استخوان

پایگاه اطلاع رسانی پزشکان ایران

 

 پوكي استخوان حالتي استكه در آن استخوان شكننده شده و احتمال شكستگي با ضربات كوچك افزايش مي‌يابد. پوكياستخوان از گرفتاري‌هاي بسيار شايع جوامع بشري است كه بعد از سن 35 سالگي روند آندر انسان آغاز مي‌شود. حدود نيمي‌از زنان مسن‌تر از 45 سال و 90 درصد زنان مسن‌تراز 75 سال به بيماري پوكي استخوان مبتلا مي‌شوند. مردان مسن نيز به پوكي استخوانمبتلا مي‌شوند كه البته ميزان ابتلاي آنان كمتر از زنان است. به طور تقريبي از هرسه زن يك نفر و از هر دوازده مرد يك نفر به پوكي استخوان مبتلا مي‌شوند و اين امردر سال منجر به ده هزار شكستگي ناتوان كننده در مبتلايان مي‌شود كه متاسفانه تعداداندكي از مبتلايان به پوكي استخوان مورد بررسي و ارزيابي قرار مي‌گيرند. پوكياستخوان عارضه‌اي است كه با بالارفتن سن بوجود مي‌آيد. در نتيجه از استحكام بافت واملاح استخواني كم شده و از مقاومت آن كاسته مي‌شود. استخوان انسان در سن كودكيخاصيت ارتجاعي و تحمل فشار زيادتري را دارد و به تدريج سفت و محكم شده و از مقاومتآن كاسته مي‌شود و اين مسئله در سن 20 سالگي به اوج خود مي‌رسد و بين سن 20 تا 35سالگي استحكام استخوان به همان قوت باقي مي‌ماند. به همين دليل در افراد جوان ضرباتبسيار شديد مثل تصادفات مي‌تواند منجر به شكستگي استخوان شود، اما از اين سن به بعدبتدريج و با سرعتي كم از تراكم استخوان كاسته مي‌شود و استخوان‌ها با بالا رفتن سنپوك مي‌شوند. در زنان بعد از يائسگي به علت توقف ترشح هورمون‌هاي زنانه و نقش مهماين هورمون‌ها در استحكام استخوان ها، شيوع پوكي استخوان زيادتر مي‌شود چه كساني درمعرض پوكي استخوان قرار دارند؟ به طور تقريبي و با احتمال بسيار زياد همه ما درمعرض پديده ناخوشايند پوكي استخوان قرار داريم. ـ افراد مسن در معرض ابتلاي بيشتريقرار دارند. ـ عارضه پوكي استخوان در نزد خانم‌ها بعد از سن يائسگي بسيار شايع استبه ويژه اگر يائسگي زودرس در خانم‌ها ايجاد شده باشد. ـ تحريك بدني و ورزش باعثاستحكام استخوان‌ها در هر سني مي‌شود. عدم تحرك و استراحت زياد باعث تحليلاستخوان‌ها و پوكي آن مي‌شود و دردهاي استخواني را بيشتر مي‌كند. ـ گاه پوكياستخوان در برخي از خانواده‌ها بيشتر ديده مي‌شود. همچنين در بعضي نژادها مثل بعضياز نژادهاي آسيايي اين پوكي بيش‌تر است. ـ تغذيه نقش مهمي ‌در پوكي استخوان به عهدهدارد. افرادي كه كلسيم كافي در رژيم غذايي آنها وجود ندارد و يا ويتامين د كافيدريافت نمي‌كنند، در معرض ابتلاي بالاتري هستند. ـ همچنين اثر مصرف سيگار، الكل وقهوه زياد هم در پوكي استخوان ثابت شده است. ـ كساني كه خود سيگار مي‌كشند ياهمنشين سيگاري‌ها هستند، در معرض پوكي استخوان زودرس قرار دارند و زناني كه سيگارمي‌كشند دچار پوكي استخوان شديدتري مي‌باشند. ـ استفاده طولاني از كورتون‌ها و ياداروهاي ادرارآور مي‌تواند باعث پوكي استخوان شود. البته بايد دانست كه مصرف يك ياچند آمپول كورتون در سال چنين اختلالي ايجاد نمي‌كند. ـ افرادي كه از بعضي اختلالاتهورموني مشخص رنج مي‌برند مثل پركاري تيروئيد و پاراتيروييد كم‌كاري غدد جنسي وبيماري كوشينگ در معرض ابتلاي بالاتري براي پوكي استخوان هستند. آيا پوكي استخوانعلامتي دارد؟ متاسفانه بايد گفت به طور معمول پوكي استخوان قبل از بروز عوارض آنعلامتي ندارد. علايم هنگامي ‌ايجاد مي‌شود كه شكستگي اتفاق افتاده باشد. دردناگهاني و شديد در ستون فقرات مي‌تواند از علايم شكستگي‌هاي ستون فقرات باشد. ممكناست شكستگي مهره بدون درد اتفاق افتد و به صورت خميدگي ستون فقرات و كاهش قد بيمارديده شود. اگر چه عكس برداري با اشعه ايكس به تشخيص شكستگي كمك مي‌كند، ‌ولي برايتشخيص زودرس آن روش مناسبي نيست. پس بهتر است كليه افراد كه در معرض خطر پوكياستخوان قرار دارند قبل از شروع عوارض، مورد ارزيابي قرارگيرند و در صورت مبتلابودن اقدامات پيش‌گيرانه اعمال شود. بهترين روش براي تشخيص پوكي استخوان، سنجشتراكم استخوان يا دانسيتومتري است. خوشبختانه امروزه براي سنجش تراكم استخواندستگاه‌هاي جديدي ساخته شده‌اند كه مي‌توانند با دقت نسبتا زيادي تراكم استخواني ونسبت آن با استخوان سالم و سن مناسب را اندازه‌گيري كنند. آزمايش سنجش تراكماستخواني بدون درد است و تنها چند دقيقه طول ميكشد، همچنين احتياج به آمادگي قبليندارد و در طي آن دارويي مصرف نمي‌شود. اين سنجش پزشك را قادر مي‌سازد تا شدت پوكياستخوان را ارزيابي كند و در نتيجه استحكام استخوان را بسنجد. بنابراين بهترين روشپيش‌گيري از پوكي استخوان و عوارض آن رعايت رژيم غذايي مناسب، فعاليت ورزشي مناسب ودوري از عوامل كمك كننده در افزايش پوكي استخوان مانند مصرف سيگار (به ويژه تمامموارد ذكر شده تا قبل از سن 35 سالگي) و ارزيابي‌هاي لازم براي تعيين ميزان تراكماستخواني است. جلوگيري از پوكي استخوان مي‌توان با روش‌هاي بسيار ساده‌اي خطر پوكياستخوان را كاهش داد: با اطلاع از وضعيت استخوان به ويژه در خانم‌ها در دوران نزديكبه يائسگي، بوسيله مشورت با پزشك، بكار بردن روش‌هاي تشخيص مناسب و در صورت نيازتجويز داروهاي ويژه مي‌توان از پيشرفت بيماري و عوارض حاصل آن پيشگيري كرد. تغذيهمناسب از روش‌هاي بسيار مؤثر براي پيش‌گيري از پوكي استخوان است. غذاي انسان بايدمحتوي پروتئين‌ها و املاح كافي و ويتامين‌هاي لازم باشد تا روند پوكي استخوان كندترشود. بهترين منبع كلسيم و پروتئين: شير، پنير، ماست و غذاهاي دريايي به ويژه ماهياست. كلسيم يكي از اجزاي سازنده استخوان است و غذاي روزانه هر فرد بالغ بايد حداقلحاوي 1000 تا 1200 ميلي‌گرم كلسيم باشد. البته اين مقدار نياز در زنان باردار،شيرده، يائسه، افراد مسن و بچه‌ها بيشتر بوده و بين 1500 تا 2000 ميلي‌گرم است. همانطوريكه گفته شد فرآورده‌هاي لبني مانند شير ماست پنير، كشك و قره‌قوروت ازمنابع بسيار خوب و مهم كلسيم‌اند. ساير منابع حاوي كلسيم عبارتند از: سبزيجات برگسبز، كلم پيچ، شلغم، هويج، پرتقال، انگور و توت فرنگي، خرمالو، زيتون، جعفري،اسفناج، كرفس، كشمش، بادام، پسته، گردو، حبوبات و غذاهاي دريايي مانند ماهي به ويژهماهي تن، كيلكا و ساردين. پوكي استخوان يكي از مهم‌ترين عوارض كاهش مصرف كلسيم استو در صورت همراهي با عواملي مانند‌ كمبود ويتامين ث ،كمبود ويتامين د ، درمان بااستروئيدها (كورتون)، بي‌حركتي، مصرف الكل و … بر شدت آن افزوده مي‌شود. پس بياييمبا رعايت نكات زير حافظ سلامتي استخوان‌ها و جلوگيري از پوكي استخوان خود در سنميان‌سالي و پيري باشيم ـ هم اكنون كه مقدار نياز روزانه كلسيم خود را مي‌دانيد،سعي كنيد به ميزان لازم از مواد حاوي كلسيم در روز استفاده كنيد تا دچار كمبودميزان كلسيم نشويد. اين ذخيره‌سازي به ويژه در دهه دوم و سوم زندگي بسيار پراهميتاست. در صورتي كه نمي‌توانيد مقدار لازم كلسيم را از فرآورده‌هاي غذايي طبيعي تهيهكنيد، براي جلوگيري از اين بيماري ناخوشايند سفارش مي‌شود به مصرف تركيبات مكملموجود در بازار بپردازيد. ـ ويتامين د براي سلامتي استخوان‌ها و جذب كلسيم لازم وضروري است. بنابراين زماني را در بيرون از خانه بگذرانيد تا آفتاب بتواند پوست شمارا براي ساختن ويتامين د تحريك كند. ـ به طور منظم ورزش كنيد. استخوان‌هاي اطفال باورزش كردن محكم مي‌شوند و رشد طبيعي خواهند داشت. البته افراد بالغ هم بايد تحرككافي داشته باشند. استراحت و عدم تحرك باعث تحليل بافت استخواني مي‌شود. بهترين،مفيدترين و بي‌خرج‌ترين ورزش براي انسان‌هاي بالغ و به ويژه افراد مسن پياده‌روياست. توجه داشته باشيد كه ورزش‌هاي تحمل وزن، مثل پياده روي نقش مهمي ‌در رسوبكلسيم در استخوان‌ها دارند. ورزش‌هايي كه فشار و تحمل استخواني ندارند كم‌تر ازورزش‌هاي تحمل وزن در اين مسئله اثر مثبت دارند. ـ از مصرف مواد افزايش دهنده پوكياستخوان مانند الكل، سيگار، قهوه فراوان و … خودداري كنيد. ـ جايگزيني هورمون‌هايزنانه در خانم‌هاي يائسه زير نظر پزشك مي‌تواند مانع پوكي استخوان زودرس شود. درمانپوكي استخوان اگر پس از سنجش تراكم استخوان، معلوم شد كه مبتلا به پوكي استخوانهستيد با نظر پزشك خود مي‌توانيد تحت درمان‌هاي زير قرار بگيريد. درمان‌هاي متفاوتيهم اكنون براي پوكي استخوان وجود دارد كه هر كدام با توجه به شرايط بيمار براي ويانجام مي‌گيرد. از جمله تجويز تركيبات حاوي كلسيم و ويتامين د ، تجويز تركيباتفلورايد و داروهاي كاهنده سرعت پوكي استخوان مانند Alendronate , Etidronate و … كهتمام موارد ذكر شده بسيار پرخرج و گران هستند و تنها مورد اول يعني كلسيم و ويتاميند قابل دسترس‌تر، كم هزينه‌تر و براي عموم قابل استفاده‌تر است. در نهايت در نظرداشته باشيد كه تغذيه مناسب سرشار از كلسيم و پروتئين، فعاليت و دوري از عدم تحرك وانجام ورزش‌هاي مناسب از زمان كودكي و نوجواني، بهترين و كم‌خرج‌ترين توشه و روشپيشگيري براي جلوگيري از پوكي استخوان است

/ 3 نظر / 33 بازدید
افق

سلام دوست عزیز وبلاگ زیبایی دارین ... خوشحال میشیم به ما هم سری بزنید. "در صورت تمایل شما هم می توانید آگهی ها و زمینه کاری وب سایت خود را به صورت رایگان در http://www.etayroo.com ثبت نمایید." شما هم، هم اکنون به ما بپیوندید … با لینک به ما، از ما حمایت کنید: <a href="http://www.etayroo.com" target="_blank"><img src="http://www.etayroo.com/ads/images/logo.gif" border="0" alt="etaYroo.com The Best Site For All" width="151" height="37"></a></body> </html></body> </html> با تشکر.

فاطمه

متن پوکی استخوان خيلی خوب بود.ممنون.

فاطمه

اگر ما روی استخوانهای خود فشار وارد کنيم؛باعث تحريک استئو بلاستها{سلول های استخوان ساز} و در نتيجه رشد استخوان ميشود.برای اين کار ميتوانيد پای خود را روی زمين فشار دهيد.در ضمن ورزشهايی که با دست انجام ميشوند مثل واليبال ؛چون باعث تحريک ترشح هورمون رشد ميشود در نتيجه باعث رشد ميشود.