آرتروز: تخریب تدریجی مفاصل

گزارش: مهری میردریکوند
به گفته متخصصان ارتوپدی، "آرتروز" شایعترین بیماری مفصلی است که در آن غضروف مفصلی دچار آسیب و تخریب می‌شود و به تدریج بی‌تحرکی و ضعف قدرت عضلانی را به دنبال می‌آورد. هر گونه اختلال در مفصل که باعث کم‌کاری، بی‌تحرکی و یا ایجاد درد در آن شود به عنوان اختلال مفصل یا آرتروز نامیده می‌شود. در آرتروز که نام دیگر آن "استئوآرتریت" است استخوان نزدیک مفصل تغییراتی پیدا می‌کند و برجستگی‌های کوچک استخوانی در اطراف مفصل بوجود می‌آید. به همین دلیل بعضی از مردم به این بیماری ساییدگی مفصل هم می‌گویند، این بیماری شایعترین اختلال مفصلی است که مردان و زنان را مبتلا می‌کند و بخصوص افرادیکه دچار اضافه وزن هستند بیشتر در معرض خطر ابتلا به این بیماری هستند. دکتر "سعید یزدان‌بخش" فوق تخصص مفصل ران و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران در این زمینه می‌گوید افراد چاق و کسانیکه اضافه وزن دارند دو برابر بیشتر از سایر افراد عادی به مشکل تخریب مفصل مبتلا می‌شوند. عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران افزود این افراد با رعایت اصول مربوط به تغذیه و کنترل وزن می‌توانند تا حد زیادی از تخریب مفاصل پیشگیری کنند. وی گفت زندگی در مناطق کوهستانی و بطور کلی بالا و پایین رفتن از ارتفاع و نیز عدم تحرک و ورزش، از دیگر عواملی هستند که در تخریب مفصل تاثیر دارند. این فوق تخصص مفصل ران توصیه کرد با پرهیز از بالا و پایین رفتن از ارتفاع و انجام یک سری حرکات ورزشی که منجر به تقویت عضلات اطراف مفصل می‌شود می‌توان از تخریب مفصل ران و یا زانو جلوگیری به عمل آورد. دکتر یزدان‌بخش اضافه کرد افردیکه دارای اضافه وزن هستند حتما باید با رعایت رژیم‌های غذایی و کنترل وزن خود از شدت یافتن بیماری‌های مرتبط با مفصل ران و یا زانو جلوگیری کنند. وی افزود از جمله ورزشهایی که می‌توان موثر باشد دوچرخه زدنهای بصورت ثابت است که باعث تقویت مفاصل ران و زانو می‌شود. در مواردی که مفصل تخریب می‌شود و کارایی خود را از دست می‌دهد عمل تعویض مفصل صورت می‌گیرد. این عمل بیشتر در افراد مسن و بالای ‪ ۶۰‬سال انجام می‌شود. وی در خصوص توانایی ایران در انجام عمل تعویض مفصل ران و زانو گفت هم اکنون متخصصان داخل کشور در حد کشورهای پیشرفته توان انجام این کار را دارند.
* "آرتروز" شایعترین بیماری مفصلی
بطورکلی در سن ‪ ۴۰‬سالگی تقریبا همه افراد تغییرات آرتروز را در مفاصل خود دارند ولی بیشتر آنها علامت خاصی احساس نمی‌کنند و تعداد نسبتا کمی دچار علائم آرتروز هستند. آرتروز دو نوع است: آرتروز اولیه و آرتروز ثانویه نوع اولیه آن با افزایش سن در همه افراد بوجود می‌آید و همه مفاصل را مبتلا می‌سازد و عمدتا مفاصل زانوها، مفصل ران، مفصل لگن، مفاصل انگشتان دست و پا و بالاخره ستون فقرات را گرفتار می‌کند. آرتروز ثانویه در مفصلی بوجود می‌آید که قبلا به وسیله بیماری دیگری آسیب دیده و ساختار آن تغییر کرده است. مثلا مفصلی که دچار شکستگی شده، پس از بهبودی دچار آرتروز می‌شود. بدیهی است این نوع آرتروز سراسر مفاصل بدن را گرفتار نمی‌کند، بلکه تنها مفصل آسیب دیده دچار آن می‌شود. در این عارضه بیمار هنگام بیدار شدن از خواب، احساس می‌کند مفاصل او سفت شده‌اند این حالت پس از ‪ ۵‬تا ‪ ۱۰‬دقیقه از بین می‌رود.
دکتر "غلامعلی عکاشه" عضو هیات علمی انجمن ارتوپدی ایران نیز در خصوص علت ابتلا به این بیماری گفت: بیشترین علت بروز آرتروز، اشکالات فیزیکی ناشی از عدم استفاده صحیح از مفصل و افزایش نیروی وارده بر آن است که باعث تغییر شکل مفصل می‌شود. به گفته وی انجام حرکات منظم ورزشی بخصوص شنا و به دنبال آن کاهش وزن از روشهای موثر در درمان اختلال آرتروز است. وی گفت آرتروز و بخصوص آرتروز زانو جزء اختلالات شایع سیستم استخوانی و اسکلتی هستند که عوامل مختلفی در بروز آن تاثیر دارد. به گفته دکتر عکاشه اضافه وزن، بالا رفتن سن، عدم تحرک و تروماها یا ضربه‌ها و استفاده ناصحیح از عضو، از جمله عواملی هستند که در نتیجه آنها مفصل دچار اختلال می‌شود. وی یادآور شد در اختلال آرتروز سطوح غضروفی مفاصل که در واقع عمل اصلی مفصل را انجام می‌دهند تخریب می‌شوند و در نتیجه این تخریب، کارکرد مفصل نیز دچار اختلال می‌شود. عضو انجمن جراحان ارتوپدی ایران گفت آرتروز با درد و محدودیت حرکت در عضو که می‌تواند در زانو، کمر و گردن باشد همراه است و در موارد پیشرفته هم باعث تغییر شکل و حالت آن عضو می‌شود. وی با بیان اینکه دو روش جراحی و غیر جراحی برای درمان آتروز وجود دارد افزود بیشتر موارد آرتروزها با روش غیر جراحی از طریق جلسات مداوم فیزیوتراپی و انجام یک سری حرکات ورزشی قابل درمان است.
متخصص ارتوپد با اشاره به اینکه نحوه نشستن افراد در افزایش شدت آرتروز بخصوص آرتروز زانو موثر است افزود حالاتی همچون چهارزانو نشستن که در فرهنگ ما رواج زیادی دارد، حالت دو زانو نشستن و استفاده از توالت ایرانی بیشترین فشار را به مفصل وارد می‌کنند. به گفته دکتر عکاشه با پیشرفت بیماری آرتروز به مرور زمان دامنه حرکات مفصل کاهش می‌یابد و ممکن است مفصل خشک و بی‌حرکت شود، البته جلسات فیزیوتراپی می‌تواند از این حالت خشکی مفصل و محدودیت حرکات پیشگیری و آن را درمان کند. تشخیص آرتروز معمولا آسان است البته گاهی این بیماری با بیماری روماتیسمی دیگر اشتباه می‌شود که گرفتن عکس از مفصل با اشعه ایکس (‪ (x‬و رادیوگرافی به تشخیص درست این بیماری کمک می‌کند. دکتر عکاشه می‌گوید آرتروز یک بیماری پیشرونده و مزمن است که بهبودی قطعی ندارد ولی کاهش وزن و به دنبال آن کاهش فشار بر مفاصل می‌توان از شدت یافتن این اختلال پیشگیری کند. به گفته وی فیزیوتراپی سبب جلوگیری و یا معالجه محدودیت حرکتی و تقویت عضلات اطراف مفصل می‌شود با تقویت عضلات، مفصل ثبات بیشتری پیدا می‌کند و مشکلات بیمار هم کمتر می‌شود.


شنبه 26 آبان 1386 سال سوم
سلامت()

/ 1 نظر / 128 بازدید
احمد اقا

عید فطر مبارک . ساندویچ محمود و فاطمه . . وامهای زود بازده . سرمشق تمام جوانان بیکار جویای کار